Category Archives: Mga Kabanata

Kabanata 29 – Masaya ang Buhay

Gabay na tanong:

Ano ang nagging desisyon ng Hari tungkol sa kaharian?
Sino ang magiging hari at reyna ng Berbanya?
Ano ang nangyari kay Juan at Maria?

Buod:

Nadesisyon ng hari at ang Arsobispo na si Leonora at Pedro ang kakasal sabay nina Juan at Maria. Si Pedro ang sinabi na maging Hari ng Berbanya at si Juan pumunta sa Reyno ni Maria para maging hari roon. Masaya na sina Juan at Maria ang sila ang nagpista. Ibinalik ni Juan at Maria ang mga taong nagging bato sa tao muli. Nagsaya ang lahat at nandoon nagtatapos ang korido na ito.

Mahalagang Saknong:

Saknong 1681

“hari’y agad nagpasiyang
Si Don Pedro’t si Leonora
Pag-isahing kasabay na
Ni Don Jua’t Donya Maria”

Mahalaga ito dahil nagtagumpay na ang mahal nina Juan at Maria

Saknong 1707

“Biba! Anang kaharian,,
Biba! Ang tugon ng bayan
Hari’y natin magtagumpay
Reyna natin ay mabuhay”

Mahalaga ito dahil sinusuportahan sila at nagtagumpay sila

Saknong 1711

“Maging yaong pagsasama
Nitong hari at ng reyna,
Halimbawang pagkaganda
Sa buhay ng pag-asawa.”

Mahalaga ito dahil nagpapakita na masaya sila at magandang mag-asawa sila

Tayutay:

Saknong 1705

“Ngayo’y ating puputungan
Ng korona si Don Juang
Karugtong ng aking buhay
At Hari ng kaharian”

Pagwawangis- sinasabi na si Juan ang buhay ni Maria

Saknong 1708

“Siyam na araw nag pista
Araw-gabi ang musika,
Walang taong di nagsaya’t
Nalimot ang madlang dusa”

Pagmamalabis- masyadong tagal ang siyam na araw at araw-gabi ang musika ay masyadong tagal rin

Saknong 1712

“Sinikap na ang tahana’y
Maging pugad ng mahalan,
Plagi nang magkaramay
Sa ligaya’t kalungkutan.”

Pagwawangis- sinasabi na ang tahanan ay pugad ng mahalan

 

Kabanata 28 – Nagbalik ang Alaala ng Pag-ibig

Gabay na tanong:

Ano ang nangyari sa kasal nina Juan at Leonora?
Sino ang kakasal ni Juan?
Ano ang sinabi ni Juan para pareho sila Masaya?

Buod:

Dahil hindi natandaan ni Juan si Maria nagbalak siya sirain ang reyno. Sisirain na ni Maria ang prasko pero biglang niyakap ni Juan si Maria. Naalala na niya si Maria. Sinabi ni Juan na si Maria ang talagang gusto niyang magpakasal. Sinabi iyan ni Juan at nagkwento si Leonora sa anong ginawa ni Juan at dinaranas niya sa Armenya at sa balon. Sinabi din ni Maria ang nangyari sa kanya. Pagkatapos pinili parin ni Juan si Maria pero ang Arsobispo ay nagsabi si Leonora. Nagalit si Maria at binuhos ang prasko pero dahil sa sinabi ni Juan na “ako’y iyo’t ikaw’y akin” nagbago ito. Sinabi ni Juan na dapat si Pedro ang makasal kay Leonora dahil masama mag laban sa pag-ibig. Si Leonora kay Pedro at si Maria kay Juan.

Mahalagang Saknong:

Saknong 1581

“Saka buong pagmamahal
Kay Donya Maria’y nagsaysay:
Ikaw nga, Prinsesang hirang
Ang sa nayon ay iniwan”

Mahalaga ito dahil naalala na ni Juan si Maria at gusto niya magpakasal sa kanya.

Saknong 1666

“Ngayo’y wala ka nang daan
Si Leonora ang katipang
Tintanggap ng simbaha’t
Sa Prinsipe’y ikakasal”

Mahalaga ito dahil ito ang sisira sa plano nila Juan at Maria.

Saknong 1670

“Maglubag na, aking giliw,
Sa galit mong kinikimkim,
Kahit ano ang marating
Ako’y iyo’t ikaw’y akin.”

Mahalaga ito dahil pinapakita na si Maria ang talagang mahal niya at dahil dito hindi niya hahayain na iba ang kakasal niya.

Tayutay:

Saknong 1611

“Gaano ang aking luha
At hinagpis sa ginawa!
Yamang siya ay nawala
Kamatayan ko’y ninasa”

Pagmamalabis- bibigay niya ang kanyang buhay kapag mamatay siya.

Saknong 1618

“Kami na nga’y kinaladkad
Ng magkakapatid na uslak,
Luha nami’t pakiusap
Tinugon ng mga dahas.”

Kabalintunaan- sinasabi na mga uslak ang magkapatid pero diba ang magkakapatid ay dapat mahal sa isa’t isa

Saknong 1664

“Arsobispo’y binalingan
At ang sabing malumanay
O,Diyos sa Kalangitan,
Kami’y iyong liwanagan”

Panawagan- kinakausap niya ang Diyos kahit na hindi sa harapan niya.

 

Kabanata 27 – Bakas ng Nalimot na Lumipas

Gabay na tanong:

Ano ang ginawa ni Maria sa kasalan nina Juan at Leonora?
Ano ang ginawa ng mga ita?
Naalala ba ni Juan ang alaala niya?

Buod:

Kakasalin na sina Juan at Leonora sakaling dumating si Maria. Sinabi ni Maria may ipapakita siya. Naglabas siya ng bote at nandoon ang dalawang ita. Sumayaw at kumanata sila tungkol sa ginawa at dinaranas nina Juan at Maria. Pinalo ng negrita ang negritong ita sapagkat si Don Juan rin ang nasaktan. Kahit na nasaktan si Juan hindi parin niya naalala si Maria kaya nagalit siya.Ilang beses inulit ni Maria ang utos na gawin uli ang pagsayaw at kanta ng mga ita pero hindi parin naalala ni Juan siya. Pero aalis ba si Maria nang ganun lamang?

Mahalagang Saknong:

Saknong 1456

“Sa palasyo ay lalo nang
Nag-ibayo yaong sigla,
Lumuklok si Donya Mariang
Kasiping ng bunying Reyna”

Mahalaga ito dahil dumating si Donya Maria at hindi lang niya hahayain mawala ang kanyang mahal.

Saknong 1475

“Negrita ay may suplinang
Hawak panghampas niya,
Kung kumilos ay tila ba
isa siyang munting reyna”

Mahalaga ito dahil pinapakita ni Maria kay Juan ang ginawa at dinaranas nila para bumalik ang alaala niya.

Saknong 1495

“Si Donya Maria’y nagsaysay,
Ulitin ninyo ang sayaw,
Ang musiko’y magtugutga’t
Nang makaaliw sa lumbay”

Mahalaga ito dahil hindi si Maria susuko hangang maalala ni Juan siya

Tayutay:

Saknong 1444

“Sa karosa ay lumulan
Naliligid ng utusan
Sanghaya’t pagkakamalang
Buwan sa lupa’y dumalaw”

Pagsasatao- dumalaw ang buwan sa lupa

Saknong 1549

“Noon niya isinumpa
Ang anak na minumutya,
Diyos ko ang kanyang wika
kayo nap o ang bahala.”

Panawagan- Kinakausap niya ang Diyos kahit na hindi siya nasa harapan niya

Saknong 1555

“Ang prinsesa ay tumutol
Nang mabatid iyang layon,
Matwid niya’y ang maugong
Na dagat ay may daluyong”

Pagwawangis- ihinahambing ang pagugali ng protesta ni Maria sa isang dagat na may daluyong

 

Kabanata 26 – Ikakasal Ka Nga Ba?

Gabay na tanong:

Ano kaya ang pangako nina Juan at Maria?
Ano kaya ang nangyari kay Juan sa Berbanya?
Ano ang ginawa ni Leonora sa oras na dumating na ang lahat?

Buod:

Malapit na sina Don Juan at Donya Maria dumating sa Berbanya kaya binilin ni Juan na manatiling sa isang malapit na bayan si Maria. May pangako silang dalawa na hindi dapat si Don Juan lumapit o Makita ang isang babae kahit na ang kanyang ina. Bumalik na si Juan sa Berbanya at lahat ay nagsaya. Si Haring Fernando ay nagsaya rin at si Leonora ay nagkwento tunkol sa totoong nangyari sa balon. Nalaman ni Maria na sinira ni Juan ang kanilang pangako. Dahil nakabalik na si Juan gusto na ni Leonora magpakasal kaya nagplano na sila pero hahayain ba ni Maria ito?

Mahalagang Saknong:

Saknong 1396

“Hinihingi ko sa iyong
Pagdating mo sa palasyo
Iwasan sanang totoo
Sa babae’y makitungo”

Mahalaga ito dahil ipinapakita na talagang nag titiwala si Maria kay Juan. Ito rin ay dahil mahal na mahal si Juan.

Saknong 1408

“Ang ginawang iyon niya,
Di kagaspangan aniya
Pusong uhaw sa pagsinta,
Ang hiya’y nalillimot na”

Mahalaga ito dahil nagtagumpay parin ang kahinaan ni Juan na ang magagandang babae. Ito rin ay dahil nakalimutan ni Juan ang pangako nila

Saknong 1434

“Batalos ni Donya Maria
Sa tulong ng dunong niya:
Ang prinsipeng kanyang sinta
Nakalimot nang talaga”

Mahalaga ito dahil natuklasan na ni Maria ang ginawa ni Juan.
Tayutay:

Saknong 1406

“Labas na sa kanyang silid
Katauha’y nagtatalik,
Ang pagdating ng pag-ibig
Paglaya sa madlang sakit”

Pagwawangis- hinahambing ang pag-ibig sa madlang sakit

Saknong 1417

“Dito ako pakakasal
Pagkat isang kataksilang
Hangang langit isisigaw,
Ang sumpa ko’y talikuran”

Pagwawangis- Hangang langit isisigaw

Saknong 1435

“Ang pangakong babalikan
Nang araw ding magpaalam,
Inabot ng tatlong araw
Pangakong bulang natunaw.”

Pagwawangis- hinahambing ang bula at ang pangako

 

Kabanata 25 – Malayang Umibig

Buod

Ipinatawag ulit ni Haring Solermo si Don Juan dahil may ipapagawa nanaman siya. Kung hindi ay ipapapatay si Don Juan. Nang malaman ni Donya Maria ang ipinapagawa, hiling niya sa kanyang ama na wag na ituloy. Pero hindi siya nakinig. Ang ginawa ng dalawa ay nagtanan sila at umalis sa kaharian. Sinubukan ni haring Solermo na habulin at hanapin sila ngunit sumuko rin ang hari sa huli. Sinumpaan nalang ng hari sila Don Juan na pagtapak ni Donya Maria sa Berbanya, makakalimutan ni Don Juan si Donya Maria. Namatay ang hari.

Mahalagang Saknong

1328

“O, si Ama!” ang nawikang

buong lungkot at naluha,

“bakit siya gayon kaya

sa anak ay walang awa?

Pinapakita dito kung gaano kasama ang hari

1343

Nakaalis man nga silang

kaharian ay nagulo,

nang mapansin, kapagdaka

ay humabol ang Monarka

Nakikita dito na ayaw magpatalo ng hari

1371

Nagkasakit at naratay

di nagluwat at namatay

nabigo and kanunungang

agawin ang kanyang buhay

Pinapakita dito na may karma na nangyayari.

Tayutay

1294

ang umaga ay bumati

kay Don Juang nagwawari,

makailan pang sandali

nagpasundo na ang hari

Pagsasatao – Dahil binigyan ng aksyon ang umaga.

1330

O magulang O pagi-ibig

Aling daan ang matuwid?

Ilaw ninyo yaring nais

sa nadirimlan kong isip”

panawagan – Kinakausap niya ang Diyos at wala naman sa harapan niya ang Diyos.

1342

Tumakas na ang magkasi

sigla’t tuwa ang baluti,

sa takbong pinagbubuti

mapagitna, mapatabi

pagwawangis – Ikinukumpara ang sigla’t tuwa sa baluti.

Kabanata 24 – Tagisan ng Talino

Buod

Ipinatawag si Don Juan sa reyno para sumailalim sa ilang pagsubok. Ang unang pagsubok ng hari ay kailangan ni Don Juan na ibalik ang labin-dalawang ita na galing sa prasko bago sumapit ang umaga. Noong umaga na, sinabi ni ni Maria na tutulungan niya si Don Juan at magpahinga muna siya. Natapos ni Maria ang kanyang pangako kay Don Juan. Inutusan naman ng hari si Don Juan na iurong ang bundok sa harap ng palasyo. Ang pangatlong utos naman ng hari ay gumawa ng bagong palasyo. Sinadyang ihulog ng hari ang kanyang singsing sa tabing dagat at inutusan si Don Juan na ibalik ito. Lahat ito ay nagawa ni Don Juan sa tulong ni Donya Maria.

Mahalagang Saknong

1197

Ngiting ito’y ngiting taksil

sa pangako’t sinungaling,

sa mabuting sasabihin

may masamang malilihim

Pinapakita dito kung gaano kasama ang hari

1082

“Akin naman iyang prasko

sa dahat tayo patungo,

sa tubig lulusong tayo’t

tatawagin ang negrito

Pinapakita dito kung gaano kamahal ni Maria si Juan

1101

“ang ibig ko’y iyang bundok

dito’y iyong maiusod

isang malaki kong lugod

na sa hangin ay mabusog

Ipinapakita dito kung gaano kaimposible ang mga utos ng hari pero nagagawa ni Juan sa tulong ni Maria.

Tayutay

1265

Ikaw’y baglang ililipad

aabot sa alapaap,

hangin doon ay malakas

at sa lupa ka lalagpak

pagmamalabis – Hindi naman natin talaga kaya abutin ang mga alapaap.

1158

Mga alon sa pampangin

kung humalik ay may lambing,

bulang sa tabi’y humimpil

mabangong bulaklak ng Hasmin

pagsasatao – Binigyan ng aksyon ang mga alon.

1158

Mga alon sa pampangin

kung humalik ay may lambing,

bulang sa tabi’y humimpil

mabangong bulaklak ng Hasmin

pagwawangis – Ikinukumpara ang bula sa Hasmin.

Kabanata 23 – Pagsubok sa Binatang Nagmamahal

I.            Mga Gabay na Tanong:

  1. Ano ang ikinuwento ni Donya Maria kay Don Juan?
  2. Ano ang mga binilin ni Donya Maria kay Don Juan?
  3. Sinunod ba ni Don Juan ang mga payo ni Donya Maria?
  4. Ano ang ginawa ng hari kay Don Juan?

 

II.            Mahahalagang Saknong:

SAKNONG RASON
Saknong 989

Iyang iyong natatataw

mga batong nakahanay,

ang lahat na’y taong tunay

na pawang naparusahan.

Malalaman natin dito na ang mga batong nakahanay ay ang mga taong pawang naparusahan.
Saknong 994

Kaya lahat ng bilin ko

ay itanimsa loob mo,

ingatang huwag mabuyo

sa kay amang silo’t tukso.

Sinasabi ni Donya Maria kay Don Juan na tandaan ang lahat ng bilin niya sa kanya upang siya’y hindi mapahamak.
Saknong 1039

“Minumutya kong Prinsesa,”

sa prinsipeng parirala

“ang utos ng iyong ama

mabigat at di ko kaya.

Malalaman natin dito na nahihirapan si Don Juan sa mga utos ng hari at humihingi siya ng tulong kay Donya Maria.
Saknong 1045

“Lahat ng dapat mong gawin

ang pangyari’y nasa akin,

matulog ka nang mahimbing

at masaya kang gigising.”

Si Donya Maria na raw ang gagawa ng lahat kaya pwede nang matulog ng mahimbing si Don Juan. Paggising niya, nagawa na ang lahat ng utos ng hari.
Saknong 1060

“Gayon pa ma’y tingnan natin

sa bago kong hihilingin,

sa bigat nito marahil

buhay niya’y makikitil.”

Malalaman natin na hindi pa sumusuko ang hari at bibigyan pa niya ng mas mahirap na utos si Don Juan.

 

III.            Tayutay:

TAYUTAY PALIWANAG
Saknong 993

Pagkat kita’y iniibig,

pag-ibig ko’y hanggang langit,

Don Juan, hindi ko nais

Mabilang ka sa naamis

Pagmamalabis

Ang pag-ibig naman ay hindi hanggang langit.

Saknong 1014

Bayan ninyo ay nasapit

sa atas po ng pag-ibig

pusong lumagi sa hapis

ang hanap ay isang langit

Pagmamalabis

“Pusong lumagi sa hapis” hindi naman ito nangyayari.

 

Saknong 1015

Sa panagipa’y natalos

naririto ang alindog

talang wala nang paglubog

ito’y anak mo pong irog

Pagwawangis

Kinukumpara ang TALA sa ANAK.

Saknong 1051

Sa ingay lang niyong pukpok

mababasag na ang bundok

mga intsik kasing pulos

ang sa gawa’y pinakilos

Pagmamalabis

Hindi naman nababasag ang bundok dahil sa ingay ng pukpok.

 

IV.            Buod:

Ikinuwento ni Donya Maria kay Don Juan kung ano ang mga batong nakikita nila. Sila raw ay ang mga dating lumigaw sa kanya at sila’y naparusahan ng hari. Nagbilin si Donya Maria kay Don Juan at pagkatapos, sila’y naghiwalay. Kinausap ni Don Juan ang hari at hindi sinunod ni Don Juan ang payo ni Maria Blanca kaya napahiya siya at tinawanan siya ng mga tao sa korte. Binigyan ng hari ng mga mahihirap at malulupit na utos si Don Juan. Tinulungan ni Donya Maria si Don Juan sa pamamagitan ng mahika. Nagawa ang lahat ng utos ng hari kaya napapayag niya ang hari na pakasalan si Maria Blanca.