Category Archives: Mga Kabanata

Kabanata 22 – Agad Kitang Minahal

I.            Mga Gabay na Tanong:

  1. Ilang buwan bago nakarating si Don Juan sakay ng agila sa Reyno de los Cristales?
  2. Saan dinala ng agila si Don Juan?
  3. Ano ang ninakaw ni Don Juan kay Donya Maria?
  4. Anong ginagawa ni Donya Maria noong nasa paliguan siya?

 

II.            Mahahalagang Saknong:

SAKNONG RASON
Saknong 938

Asahang sa iaapat

Ng madaling-araw na oras

Dito’y darating na tiyak

Ang prinsesang iyong hanap

Alam na alam talaga ng agila kung anong oras maliligo ang prinsesa.
Saknong 958

Ang damit ay dinala na

Sa dating kublihan niya

Sa gayong pagkakasala’y

Nakahanda sa parusa

Sa sobrang ganda ng prinsesa, hindi na nakayanan ni Don Juan ang kagandahan ng prinsesa kaya handa siyang maparusahan sa kanyang maling ginawa.
Saknong 961

 

Sino kayang lapastangan

Ang naparitong nagnakaw

Baka ang utusan naman

Ng haring aking magulang

Talagang galit na galit si Donya Maria sa taong nagnakaw ng kanyang damit.
Saknong 980

Kung sa aking pagsasakit

Ay wala ring masasapit

Bumagsak na iyang langit

Mamatay ay anong tamis

Ipinapakita rito na mas gusto pa ni Don Juan na maparusahan siya nang Masaya kaysa hindi siya mahalin ni Maria Blanca.
Saknong 987

Sa ating pagsusuyuan

Sa atas ng pagmamahal

Maglihim ay kataksilan

Ang prinsesa’y nagsasalaysay

Pinatawad na ni Donya Maria si Don Juan at sila’y nagkakagusto na sa isa’t-isa.

 

 

 

III.            Tayutay:

TAYUTAY PALIWANAG
Saknong 942

Silang tatlo’y nakagayak

Kalapating binusilak

Diyan sa puno ng Peras

ay darapong buong gilas

Pagwawangis

Silang tatlo ay kinukumpara sa kagandahan ng kalapati.

Saknong 951

Dilag ni Don Maria

Walang kapantay sa kanya

Ipikit man yaong mata’y

nasisilaw din ng ganda

Pagmamalabis

Sinasabi rito ay sobrang ganda ni Donya Maria. Walang papantay sa kanyang kagandahan.

 

Sanong 974

Maging apoy na mainit

Na ang ningas ay malupit

Pag nasubhan na ng tubig

Pinapatay rin ng lamig

Aporismo

Sinasabi rito na kahit sobrang galit ang isang tao sayo, kaya ka pa rin niyang patawarin kapag ikaw ay humingi ng tawad.

 

IV.            Buod:

Pagkatapos ng isang buwan na paglalakbay, nakarating na rin si Don Juan sakay ang agila. Binaba siya ng agila sa paliguan ng mga prinsesa. Pinayuhan siya ng agila na sa akaapat na oras makikita niya ang princesa. Naghintay ang prinsipe pinipigalan ang tulog. Nang umalis na ang agila, nakita ni Don Juan si Donya Maria o si Maria Blanca. Sobrang nagandahan siya kay Donya Maria. Dahil ditto, ninakaw ni Don Juan ang mga damit ni Donya Maria habang siya’y naliligo. Nalaman ni Donya Maria na may nagnakaw ng kanyang damit at galit na galit siya. Isang oras niyang hinanap pero wala parin. Paparusahan daw niya ang taong gumawa nito. Nagpaliwanag si Don Juan kay Donya Maria kung bakit niya ito ninakaw. Habang sila’y nag-uusap, umibig sila sa isa’t-isa.

 

Kabanata 21 – Bunga ng Pinaghirapan

I.            Mga Gabay na Tanong:

  1. Ilang buwan naglakbay si Don Juan patungo sa bundok?
  2. Sino ang natagpuan niya diyan?
  3. Bakit kaya mahiwaga ang barong iyon?
  4. Anong pagkakapareho at pagkakaiba ng dalawang ermitanyo?

 

II.            Mahahalagang Saknong:

SAKNONG RASON
Saknong 860

Pagkakita sa Prinsipe

ang matanda ay pumiksi:

“Ikaw tuksong pagkalaki

lumayo sa aking tabi”

Makikita natin dito na tinanggihan ng ermitanyo si Don Juan.
Saknong 864

Nakita ang dalang baro

Ermitanyo’y napatango,

noon niya napaghulo

na mali ang kanyang kuro

Ang baro ay parang susi para makausap niya ang mga ermitanyo.

Sakong 870

“Tinutunton ko pong pilit

ang Reyno de los Cristales

kahariang sakdal-dikit,

kayo ang nakakababatid.”

 

Malalaman natin dito ang pakay ni Don Juan o kung bakit siya pumunta roon.

Saknong 909

Ang sagot  na maliwanag:

“Di po namin natatatap,

malayo po dili hamak

itong Cristalinong syudad.”

Tinawag ng ermitanyo ang mga hayop sa gubat at hindi alam ng mga hayop kung saan matatagpo ang Reyno de los Cristales.
Saknong 921

“Ermitanyong iniibig,”

sagot ng ibong mabait,

“isang lupaing marikit,

ang Reyno de los Cristales.”

Ang agila pala ang may alam kung saan matatagpo ang Reyno de los Cristales.
Saknong 927

Sumang-ayon ang Agila:

“Sambuwan po’y makukuha,

darating pong walang sala

sa banyo ni Donya Maria.”

Sa wakas, nagtagumpay na rin si Don Juan dahil makakapunta na siya sa Reyno de los Cristales.
Saknong 935

Dalang baon ay ubos na

nakarating naman sila

sa banyo ni Donya Mariang

tubig ay kaaya-aya.

Nagtagumpay si Don Juan dahil nakarating na siya sa Reyno de los Cristales.

 

III.            Tayutay:

Tayutay Paliwanag
Saknong 865

Hinagkan na’t tinangisan

yaong barong kanyang tangan,

luha sa mata’y bumukal                                  agos ang nakakabagay

Pagtutulad

 

Ikinukumpara ang luha sa agos. Ito ay dahil sa pag-iiyak ng sobra-sobra ng ermitanyo.

Saknong 866 At nagwika ng ganito:                                                    “Hesus na Panginoon ko,                                isang galak ko na itong                                    pagkakita sa baro Mo.” Panawagan

Kinakausap niya ang Panginoon kahit wala naman Siya sa harap niya.

Saknong 867 “Ngunit ang di ko makita’y                         katawan Mong mapaninta;                                     di ko nababayaran pa

ang aking nagawang sala.”

Panawagan

Kinakausap niya ang taong wala naman sa harap niya.

Saknong 892

“O, Diyos na darakila

ito’y isa Mong himala,

sa dunong Mo’y sino kaya

ang maaaring humula?

Panawagan

 

Kinakausap niya ang Diyos na wala naman sa harapan niya.

 

IV.            Buod:

Si Don Juan ay naglakbay ng limang buwan patungo sa bundok at doon niya natagpuan ang isa pang ermitanyo. Gustong paalisin ng ermitanyo si Don Juan ngunit pagkatapos tanungin ng ermitanyo kung ano ang pakay niya, Ipinakita ni Don Juan ang barong binigay sa kanya ng unang ermitanyo. Itinanong ni Don Juan kung nasaan ang Reyno de los Cristales. Tinawag ng ermitanyo ang mga hayop sa gubat ngunit walang may alam kung nasaan. Pinadala siya ng ermitanyo sa Olikomyo papunta sa isa pang ermitanyo. Ibinigay niya ang barong dala niya sa isa pang ermitanyo na kapatid ng ermitanyong nakausap niya. Tinawag naman ng ermitanyo ang mga ibon ngunit wala ring may alam. Alam ng agila kung nasaan ang Reyno de los Cristales. Nagpangako ang agila na dadalhin niya si Don Juan doon. Nagpasalamat si Don Juan at umalis na sila papuntang Reyno de los Cristales.

 

Kabanata 20 – Magpakailan Pa Man

Buod

Iniispi parin ni Donya Leonora si Don Juan sa kanyang silid, pero biglang pumasok si Don Pedro para kausapin si Donya Leonora para makalimutan na si Don Juan at mapakasal siya. Sinabi ni Don Pedro na patay na si Don Juan dahil tatlong taon na nakalipas at hindi parin siya bumabalik. Nag paalam si Donya Leonora kay Don Juan na pagtalagang patay na si Don Juan, sa ibang buhay na sila magkikita.

Gabay na Tanong

1.)    Ano ang ginagawa ni Donya Leonora tuwing pumapasok si Don Pedro sa kanyang silid?

2.)    Ilang taon na hinihintay ni Donya Leonora si Don Juan?

3.)    Magbabago ba kaya ang isip ni Donya Leonora? Bakit?

Tayutay
Saknong 856 – Pagmamalabis 

Hindi naman nasusugatan ang dibdib mo dahil sa lungkot.

“Ang prinsesa’y nanahimik 

sa malungkot niyang silid,

Si Don Pedro ay umalis

na may sugat din sa dibdib.”

 

Saknong 843 - Pagmamalabis

Ito ay pagmamalabis dahil sabi ni Don Pedro na walang hanggan ang kanyang pag-ibig para kay Donya Leonora.

“Prinsesa kong minamahal, 

pawiin ang kalumbayan,

hindi kita babayaa’t

pag-ibig ko’y walang hanggan.”

 

Saknong 838 - Pagmamalabis

Ito ay pagmamalabis dahil hindi naman  tayo umaapoy sa galit.

“Kung hindi nga kagaspanga’t 

alangan sa kamahalan,

ang apoy ng kagalita’y

ibinunto sa larawan.”

Mahalagang Saknong
Saknong 834 

Si Don Pedro kung dumalaw

akala ay si Don Juan,

pag di ito ang namasdan,

pinto niya’y ayaw buksan

 

Ipinapakita rito na mahal parin niya si Don Juan at walang magpapabago sa isip niya kay Don Pedro.
Saknong 843 

“Prinsesa kong minamahal,

pawiin ang kalumbayan,

hindi kita babayaa’t

pag-ibig ko’y walang hanggan.”

 

Ipinapakita rito na mahal na mahal talaga ni Don Pedro si Donya Leonora at mamahalin niya si Leonora habang buhay.
Saknong 855 

“Ako’y paalam na muna

minanahal kong Leonora,

hihintin ko ang araw tang

bibihis sa ating dusa.”

Ito ay mahalaga dahil ang pag-ibig ni Don Pedro kay Donya Leonora malakas, at hihintayin niya si Donya Leonora matapos ang pitong taon.

Kabanata 19 – Ang Ganti sa Mapagkumbaba

Buod

Nalulunkot na si Donya Leonora dahil iniisip niya na sana buhay pa si Don Juan, at bakit hindi pa bumabalik ang lobo na inutusan niya para gamutin si Don Juan. Samantala, si Don Juan ay naghahanap parin sa Reyno de lod Cristales. Tatlong taon na siya naglalakbay, at may isang araw may nakita siyang isang ermitanyo. Humingi si Don Juan ng pagkain sa ermitanyo. Binigyan ng ermitanyo si Don Juan ng isang maitim na tinapay, ngunit sa kanyang gutom, kinain niya ito. Binigyan rin siya ng tubig, at tinanong ni Don Juan kung nasaan ang Reyno de los Cristales,  pero kahit na isang daan na taon na siya naglalakbay, hindi niya ito alam. Binigyan siya ng isang baro, at sinabi ng ermitanyo na pumunta sa ikapitong hanay ng bundok para magtanong sa ermitanyo na nandoon.

Gabay na Tanong

1.)    Ilang taon naglalakbay ang ermitanyo?

2.)    Ano ang ibinigay na pagkain ng ermitanyo kay Don Juan?

3.)    Ilang taon naglakbay si Don Juan?

Tayutay
Saknong 791 – Pagwawangis

Ikinukumpara ang mahina niyang buhay sa pananggol niyang matibay.

“Kaya lamang di mapatay 

yaring mahina kong buhay,

ay panaggol kong matibay

ang pagsinta mong dalisay.

 

Saknong 815 - Pagwawangis

Ikinukumpara ang kalinisan ng tubig sa kristal.

Ininom na yaong tubig 

Kristal waring anong linis!

Malinamnam at ang lamig

Sa dibdib ay gumuguhit!

 

Saknong 804 – Kabalintunaan

Hindi naman magiging masarap ang isang tinapay na maitim at puno ng bukbukin.

Ang maitim na tinapay 

Bukbukin at lumang tinapay.

Anong sarap at linamnam

Parang kaluluto lamang!

 

Mahalagang Saknong
Saknong 780 

Araw gabi’y tumatangis

sa kinalalagyang silid,

walang lagging nasasambit

kundi si Don Juang ibig.

 

Ito ay nagpapakita na mahal pa rin ni Donya Leonora na lagi nasa isip niya ay si Don Juan lamang.
Saknong 795 

Tatlong taong naglalakad

sa parang at mga gubat,

masigasig ang paghahanap

sa reynong kanyang pangarap.

Ipinapakita rito na gusto talagang gusto mahanap ni Don Juan ang reyno de los Critales.
Saknong 828 

“Ngunit kita’y tuturuan,

bundok na yao’y parunan,

mula rito ay tandaan

nasa ikapitong hanay

Ipinapakita rito na tinulungan ng ermitanyo si Don Juan kung saan pwede magtanong kung nasaan ang reyno de los Cristales.

Kabanata 18 – Muling Paghahanap, Muling Pagtatagpo

Buod

Nakita ng lobo na bali-bali ang mga buto ni Don Juan at ang dugo ay lumalabas sa ulo. Kumuha ng tatlong boteng tubig ang lobo galling sa Ilog Herdan. Ipinahid  niya si Don Juan sa buong katawan ng tubig na nakuha sa Ilog Herdan at siya ay gumaling. Niyakap ni Don Juan ang lobo dahil sa paggagamot niya kay Don Juan. Sa tulong ng lobo, mabilis silang nakaalis sa balon,at nagpaalam kaagad ang lobo at pumunta na sa kagubatan. Nagdasal rin si Don Juan sa Diyos natulungan siya at iligtas sa panganib. Pagkatapos niya magdasal, naglakbay si Don Juan, ngutin napagod siya at nagpahinga sa  ilalim ng puno. Nakita niya ang Ibong Adarna at ito ay umawit. Inawit ng Ibong Adarna kung paano siya nakaalis sa hawla, at inawit din niya na kalimutan na niya si Leonora at magpatuloy sa Reyno de los Cristales para hanapin si Maria Blanca.

Gabay na Tanong

1.)    Ilang bote ng tubig ang kinuha ng lobo at saan ito kinuha?

2.)    Saan patungo si Don Juan at bakit?

3.)    Bakit kaya pumunta ang lobo sa kagubatan?

Tayutay
Saknong 741 – Pagtutulad

Ikinukumpara ang loba sa isang batang minamahal.

Sa laki ng katuwaan 

Ang lobo ay nilapitan

Niyakap at pinagyamang

Parang batang minamahal

Saknong 750 – Panawagan

Kinakausap niya ang Diyos at wala naman sa harapan niya ang Diyos.

O, Diyos, Haring mataas 

Panginoon naming lahat

Sa alipin po sa panganib,

Na ituro yaong landas

Saknong 751 – Panawagan

Kinakausap niya ang Diyos at wala naman sa harapan niya ang Diyos.

“Yaong landas na matuwid 

At ligtas po sa panganib,

O, Ama kong inibig

Kasihan ka rin ng Langit!”

Mahalagang Saknong
Saknong 741 

Sa laki ng katuwaan

Ang lobo ay nilapitan

Niyakap at pinagyamang

Parang batang minamahal

Ito ay mahalaga dahil ipinapakita nito ang kalinisan ng puso ni Don Juan 

 

Saknong 750 

O, Diyos, Haring mataas

Panginoon naming lahat

Sa alipin po sa panganib,

Na ituro yaong landas

Ito ay mahalaga dahil ipinapakita nito na si Don Juan ay isang maka-Diyos na tao. 

 

Saknong 751 

“Yaong landas na matuwid

At ligtas po sa panganib,

O, Ama kong inibig

Kasihan ka rin ng Langit!”

Ito ay mahalaga dahil nanatili parin ang pag-uugali ni Don Juan na humingi ng gabay sa Diyos. 

 

Kabanata 17 – Hanggang Kailan?

Buod

Nagtataka si Haring Fernando kung na saan ang kanyang mga anak. Nagbabalik sina Don Pedro at Diego kasama sina Donya Juana at Leonora. Sinabi nila na hindi nila nakita si Don Juan. Kinuento ni Don Pedro tungkol sa laban sa balon pero sinabi niya na siya at si Don Diego ang lumaban ngunit hindi si Fernando nasiyahan. Pagkatapos magkwernto sinabi na magkakasal si Don Pedro kay Donya Leonora at si Don Diego kay Donya Juana Hiniling ni Donya Leonora na huwag muna sila magkasal dahil naaalala niya si Don Juan. Sa wakas ng kabanata, ikinasal sina Don Diego at Donya Juana at nagpista sila habang nagdurusa si Don Juan.

Gabay na Tanong

1.)    Bakit kaya hindi nasayahan si Don Fernando sa kwento ni Don Pedro?

2.)    Ano ang kwento na binigay ni Don Pedro kay Don Juan?

3.)    Bakit tumangi si Donya Leonora ipakasal si Don Pedro?

Tayutay
Saknong 701 – Pagsasatao

Binigyan ng aksyon ang panaginip.

Nguit anong dusa’t sakit 

Nang sa mata’y mapalapit,

Wala rin ang ninanais,

Nabuhay ang panaginip

Saknong 705 – Pagmamalabis

Imposible naman na gawin ang lahat ng ito ng isang tao.

Walang burol, nayo’t bundok 

Na di namin nahalughog

Siniyasat bawat tumok

Mga sapa, batis, ilog

Saknong 712 – Panawagan

Kinakausap niya ang Diyos at wala naman sa harapan niya ang Diyos.

Binendisyunang puspos 

Mga anak niyang irog

At ang sabi: “O, sa Diyos,

Pasalamat kayong lubos”

Mahalagang Saknong
Saknong 701  

Nguit anong dusa’t sakit

Nang sa mata’y mapalapit,

Wala rin ang ninanais,

Nabuhay ang panaginip

Ipinakita na ang panaginip ni Don Fernando ay talagang nangyari.
Saknong 711  

Haring mayro’ng kalungkutan

Sa balitang napakinggan

Dili hindi nasiyahan

Sa anak na katapangan

Ipinapakita ito na kahit maganda ang kwento ni Pedro namimiss niya na talaga ang paboritong anak niya si Don Juan 

 

Saknong 717  

Ako po’y di sumusuway

Sa atas mo, Haring mahal

Ngunit isang kahilingang

Iliban muna ang kasal

Mahalaga dahil pinapakita ni Donya Leonora na mahal pa niya si Don Juan at hindi niya talaga mahal si Don Pedro. 

 

Kabanata 16 – Muling Pagtaksil

Buod

Nakalabas na sina Don Juan at Donya Leonora sa balon. Ikinuwento ni Don Juan ang mga nangyari sa loob ng balon. Nainggit si Don Pedro at muli niya si Don Juan tataksilan. Nakalimutan ni Donya Leonora ang singsing niya sa loob ng balon. Sabi ni Don Juan na siya raw ang bababa sa balon para kunin ito. Habang bumababa si Don Juan ng balon, pinutol ni Don Pedro ang tali. Nahulog si Don Juan sa napakalalim na balon, pero inutusan ni Donya Maria ang kanyang lobo bumaba sa balon at gamutin si Don Juan. Bumalik sila Don Pedro kasama si ang mga babae patungo Berbanya.

Gabay na Tanong Kabanata 16

1.)    Anong uri ng tao si Don Pedro?

2.)    Bakit inuutos ni Donya Leonora ang loba para gamutin si Don Juan?

3.)    Ano ang gusto mangyari ni Don Pedro kay Donya Leonora?

Tayutay ng Kabanata 16

Tayutay
Saknong 661 – Pagmamalabis

Hindi naman nasusunog and puso at pumuputok ang dibdib.

Pinabugho at ang imbot 

Sa puso ay sumusunog,

dibidb at ibig pumutok

sa sama ng kanyang loob.

 

Saknong 662 – Pagsasatao

Hindi naman nakakakita ang kasamaan ng daan.

Ang supling na kasamaan 

Nakakita rin ng daan,

pagkat nagulumihanan

kay Leonora si Don Juan

 

Saknong 683 - Pagmamalabis

Hindi naman kumukulo ang dugo natin sa galit.

 

Si Leonora’y walang kibo

 

Dugo niya’y kumukulo,

 

lason sa dibdib at puso

 

kay Don Pedrong panunuyo.

 

Malagang Saknong ng Kabanata 16

Mahalagang Saknong
Saknong 656 

Maganda man ang balita’t

dapat nilang ikatuwa,

kay Don Pedrong puso’t diwa

bumuko ang ibang nasa.

 

Mahalaga ito dahil ipinapakita na naiingit parin si Don Pedro sa nagawa ni Don Juan
Saknong 670 

Ngunit laking kataksilan

ng kapatid na panganay,

lubid niyang tangan-tangan

ay pinatid kapagkuwan.

 

Ipinapakita rito na tinaksilan ni Don Pedro ulit si Don Juan kahit na ipinatawad na siya noong unang taksil niya kay Don Juan.
Saknong 685 

Lobo ay pinabilinang:

“Ang Prisipe kung nasaktan

gamutin mong madalia’t

siya’y aking hinihintay.

 

Ipinapakita rito na mahal talaga ni Donya Leonora si Don Juan na ibinilin niya ang lobo para bumaba sa balon at gamutin si Don Juan.